Quy hoạch tổng thể quốc gia điều chỉnh: "Chìa khóa" tăng trưởng hai con số

Việc điều chỉnh quy hoạch tổng thể quốc gia đóng vai trò là công cụ then chốt để tối ưu hóa phân bổ nguồn lực, hình thành các vùng động lực nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới đầy biến động, việc cập nhật và điều chỉnh quy hoạch không chỉ là yêu cầu về mặt hành chính mà là một chiến lược sinh tồn và bứt phá. Tại hội nghị công bố điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch vùng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đã khẳng định đây là bước đi kịp thời để cụ thể hóa các mục tiêu chiến lược của Đảng, đặc biệt là chuẩn bị cho Văn kiện Đại hội XIV.

Tầm nhìn chiến lược và mục tiêu tăng trưởng đột phá

Không còn dừng lại ở những con số tăng trưởng an toàn, quy hoạch điều chỉnh lần này đặt ra một tham vọng lớn hơn: Đưa tốc độ tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026-2030 đạt từ 10%/năm trở lên. Đây là một mục tiêu đầy thách thức nhưng có cơ sở nếu Việt Nam tận dụng tốt các xung lực mới.

Các chỉ số kinh tế vĩ mô kỳ vọng bao gồm:

• GDP bình quân đầu người: Đạt khoảng 8.500 USD vào năm 2030.
• Năng suất lao động: Tăng trưởng trên 8,5%/năm.
• Đóng góp của TFP (Năng suất nhân tố tổng hợp): Đạt trên 55%, cho thấy sự chuyển dịch từ tăng trưởng dựa trên vốn và lao động sang tăng trưởng dựa trên hiệu quả và công nghệ.

Định hình “xương sống” kinh tế thông qua các vùng động lực

Một trong những điểm cốt lõi của bản quy hoạch này là việc tổ chức lại không gian phát triển. Thay vì phát triển dàn trải, Chính phủ tập trung vào các “cực tăng trưởng” và hành lang kinh tế để tạo hiệu ứng lan tỏa.

Chiến lược phân vùng 6 khu vực kinh tế - xã hội

Mỗi vùng được định vị với một vai trò chuyên biệt để tránh chồng chéo và tối ưu hóa lợi thế so sánh:

• Đồng bằng sông Hồng: Động lực phát triển hàng đầu, tập trung vào công nghiệp hiện đại và dịch vụ cao cấp.
• Đông Nam Bộ: Đầu tàu tăng trưởng lớn nhất, trung tâm tài chính, khoa học công nghệ và công nghiệp công nghệ cao.
• Trung du và miền núi phía Bắc: Phát triển xanh, bền vững, trọng tâm là năng lượng, logistics và chế biến.
• Bắc Trung Bộ: Đẩy mạnh kinh tế biển và các khu kinh tế ven biển chiến lược.
• Duyên hải Nam Trung Bộ & Tây Nguyên: Kết hợp thế mạnh du lịch, nông nghiệp công nghệ cao và kinh tế biển.
• Đồng bằng sông Cửu Long: Trung tâm nông nghiệp hiện đại, bền vững, gắn liền với năng lượng tái tạo.

Bên cạnh đó, việc mở rộng các vùng động lực quốc gia và bổ sung vùng động lực Bắc Trung Bộ, cùng với việc hình thành các khu thương mại tự do, sẽ là thỏi nam châm thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao.

Động lực tăng trưởng mới: Khi công nghệ là hạt nhân

Để đạt được mức tăng trưởng 10%, Việt Nam không thể dựa vào các ngành thâm dụng lao động giá rẻ. Mô hình tăng trưởng mới sẽ lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính.

Các ngành công nghiệp chiến lược được ưu tiên bao gồm:

• Công nghệ tiên phong: Chip bán dẫn, AI (Trí tuệ nhân tạo), Robotics và tự động hóa.
• Công nghiệp hiện đại: Điện tử, ô tô, chế biến chế tạo quy mô lớn.
• Năng lượng sạch: Tập trung vào năng lượng tái tạo và vật liệu tiên tiến để đáp ứng cam kết Net Zero.
• Dịch vụ giá trị gia tăng: Logistics hiện đại gắn với cảng biển/hàng không và nông nghiệp số tuần hoàn.

Giải pháp thực thi: Đầu tư công dẫn dắt, thể chế tháo gỡ

Quy hoạch dù hoàn hảo đến đâu cũng sẽ trở nên vô nghĩa nếu thiếu cơ chế thực thi. Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc đã chỉ rõ lộ trình hành động quyết liệt trong quý II/2026:

Thứ nhất, vai trò dẫn dắt của vốn nhà nước: Cơ cấu lại ngân sách, tăng tỷ trọng chi đầu tư phát triển. Vốn đầu tư công sẽ đóng vai trò “vốn mồi” để kích hoạt nguồn lực từ khu vực tư nhân và FDI, đặc biệt là các dự án liên vùng, liên tỉnh.

Thứ hai, khơi thông điểm nghẽn thể chế: Khẩn trương rà soát hệ thống pháp luật để đồng bộ với Luật Quy hoạch 2025. Đặc biệt, việc sửa đổi Luật Đất đai trong năm 2026 được xem là điều kiện tiên quyết để giải phóng nguồn lực đất đai cho phát triển.

Thứ ba, quản trị hiệu quả: Giải quyết dứt điểm các dự án tồn đọng kéo dài, đưa vào vận hành để tạo giá trị thực tế cho nền kinh tế.

Góc nhìn chuyên gia: Việc đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số cho thấy một sự tự tin chiến lược của Chính phủ. Tuy nhiên, để hiện thực hóa, Việt Nam cần một sự phối hợp nhịp nhàng giữa quy hoạch không gian và quy hoạch thể chế. Nếu Luật Đất đai 2026 được thực thi hiệu quả, nó sẽ là “cú hích” cuối cùng để các vùng động lực vận hành trơn tru.

Bạn đánh giá thế nào về khả năng đạt tăng trưởng 10% của Việt Nam trong giai đoạn 2026-2030? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn về tiềm năng của vùng động lực nơi bạn đang sinh sống ở phần bình luận bên dưới!